Μια δικαστική απόφαση με διευρυμένες προεκτάσεις για το εργασιακό καθεστώς των γιατρών του δημόσιου συστήματος υγείας εξέδωσε η ελληνική Δικαιοσύνη, δικαιώνοντας για δεύτερη διαδοχική φορά την πρώην διευθύντρια της Παθολογικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου, Ελένη Ιωαννίδου. Η υπόθεση, η οποία εξελίχθηκε σε μια δικαστική διαδρομή τριών ετών, έφερε στο προσκήνιο τις έντονες πιέσεις, τη χρόνια υποστελέχωση και το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) που αντιμετωπίζουν οι λειτουργοί του ΕΣΥ στην περιφέρεια. Η απόφαση αυτή θεωρείται θεσμικό ορόσημο, καθώς αποτελεί την πρώτη φορά πανελλαδTimeline που το δικαστήριο αναγνωρίζει τον εξαναγκασμό σε παραίτηση δημοσίου λειτουργού εξαιτίας ακατάλληλων συνθηκών εργασίας.
Το ιστορικό της υποστελέχωσης και η πειθαρχική δίωξη
Η κ. Ιωαννίδου οδηγήθηκε στην υποβολή της παραίτησής της από τη διεύθυνση του παθολογικού τμήματος έπειτα από μια μακρά περίοδο σωματικής και ψυχικής επιβάρυνσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, η κλινική βρισκόταν υπό καθεστώς σταθερής υποστελέχωσης κατά την τελευταία πενταετία, γεγονός που επέβαλλε στους εναπομείναντες γιατρούς ένα εξαντλητικό πρόγραμμα υπερεφημέρευσης, τη στέρηση των νόμιμων αδειών και ρεπό, καθώς και την παράλληλη ανάληψη πολλαπλών καθηκόντων και διοικητικών εργασιών.
Η κατάσταση επιβαρύνθηκε περαιτέρω από την υποχρεωτική συμμετοχή της διευθύντριας σε διακομιδές διασωληνωμένων ασθενών, παρά το γεγονός ότι οι συνθήκες αυτές, όπως η ίδια υποστήριξε, καθιστούσαν πολλές φορές επικίνδυνη τη διατήρηση ενός ασφαλούς επιπέδου νοσηλείας. Όταν η κ. Ιωαννίδου αντέδρασε επίσημα στις συνθήκες αυτές, η διοίκηση του νοσοκομείου κίνησε πειθαρχική διαδικασία εις βάρος της, επιτείνοντας το αδιέξοδο και οδηγώντας την τελικά στην αποχώρηση από το δημόσιο σύστημα υγείας.
Η διπλή δικαστική διαδρομή και η έφεση του νοσοκομείου
Η νομική αντιμετώπιση της υπόθεσης, την οποία ανέλαβε η δικηγόρος Βασιλική Γκόγκου, διαχωρίστηκε σε δύο διακριτά σκέλη λόγω έλλειψης συνάφειας των αντικειμένων. Το πρώτο δικαστήριο αφορούσε αποκλειστικά την οικονομική αποζημίωση για τις 180 ημέρες συσσωρευμένης άδειας τις οποίες η γιατρός δεν είχε λάβει τα προηγούμενα έτη με υπαιτιότητα του νοσηλευτικού ιδρύματος. Αν και η αρχική απόφαση δικαίωσε την κ. Ιωαννίδου, η διοίκηση του Νοσοκομείου Ρεθύμνου προχώρησε στην άσκηση έφεσης, παρά το γεγονός ότι η ίδια η διοίκηση και ο νομικός της σύμβουλος είχαν προτρέψει αρχικά τη γιατρό να ακολουθήσει τη δικαστική οδό για να λάβει τα δεδουλευμένα.
Το δεύτερο και κύριο σκέλος της δικαστικής μάχης επικεντρώθηκε στην αστική ευθύνη του νοσοκομείου για την ηθική βλάβη που υπέστη η διευθύντρια. Η πρόσφατη απόφαση δικαίωσε εκ νέου την ενάγουσα, αποδεχόμενη πλήρως τους ισχυρισμούς της για τις απαράδεκτες εργασιακές συνθήκες.
Σχολιάζοντας τη σημασία της απόφασης, η κ. Ιωαννίδου υπογράμμισε:
«Θεωρώ ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία όχι μόνο για τη δική μου δικαίωση με δεδομένο ότι εξαναγκάστηκα λόγω των συνθηκών να παραιτηθώ από μια εργασία που αγαπούσα και είχα επιλέξει αλλά και για δεκάδες παρόμοιες περιπτώσεις που συνάδελφοι οδηγήθηκαν σε παραίτηση για τους ίδιους λόγους.»
Το σκεπτικό της απόφασης και η επιδίκαση αποζημίωσης
Το δικαστήριο, εξετάζοντας το σύνολο των εγγράφων και των καταθέσεων, υιοθέτησε τις θέσεις της γιατρού, αναγνωρίζοντας τη συστηματική παράλειψη της διοίκησης να μεριμνήσει για την εύρυθμη λειτουργία της κλινικής και την προστασία του προσωπικού της.
Το σκεπτικό της δικαστικής απόφασης: «Το Δικαστήριο έκρινε ότι η παρατεταμένη στάση της διοίκησης του νοσοκομείου, η μη ουσιαστική ανταπόκριση στα επανειλημμένα αιτήματα της ενάγουσας και οι ιδιαίτερα επιβαρυμένες συνθήκες εργασίας συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout). Διαπίστωσε ότι η ενάγουσα εξάντλησε τα νόμιμα μέσα για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα, χωρίς αποτέλεσμα, και ότι τελικά οδηγήθηκε σε παραίτηση λόγω της ψυχικής και σωματικής επιβάρυνσης που υπέστη.
Ως προς την αποζημίωση, το Δικαστήριο έκρινε ότι στοιχειοθετείται ευθύνη του νοσοκομείου για ηθική βλάβη, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια της επιβάρυνσης, τις επιπτώσεις στην υχεονομική και επαγγελματική ζωή της ενάγουσας και τη βαρύτητα της παράνομης παράλειψης της διοίκησης. Για τους λόγους αυτούς έκανε δεκτή την αγωγή και επιδίκασε χρηματική ικανοποίηση ύψους 20.000 ευρώ, με νόμιμο τόκο από 21.08.2023, καθώς και τα δικαστικά έξοδα.»
Οι ευρύτερες επιπτώσεις για τη στελέχωση του ΕΣΥ
Η δικαστική δικαίωση της Ελένης Ιωαννίδου δημιουργεί ένα ισχυρό νομικό προηγούμενο για το σύνολο του δημόσιου τομέα και ειδικότερα για τις δομές της δημόσιας υγείας στην ελληνική περιφέρεια. Για πρώτη φορά τεκμηριώνεται δικαστικά ότι η διοικητική αδράνεια απέναντι στην επαγγελματική εξουθένωση του ιατρικού προσωπικού συνιστά παράνομη παράλειψη που γεννά υποχρέωση αποζημίωσης για ηθική βλάβη.
Η απόφαση αυτή αναμένεται να αποτελέσει οδηγό για δεκάδες γιατρούς και νοσηλευτές που αντιμετωπίζουν παρόμοιες συνθήκες πίεσης στα επαρχιακά νοσοκομεία, αναγκάζοντας τις διοικήσεις των υγειονομικών περιφερειών (ΥΠΕ) και το Υπουργείο Υγείας να επανεξετάσουν τις μεθόδους διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού. Η θωράκιση των συνθηκών εργασίας των γιατρών δεν αποτελεί πλέον μόνο συνδικαλιστικό αίτημα, αλλά θεσμική υποχρέωση της Πολιτείας, η οποία οφείλει να διασφαλίζει την ασφάλεια των λειτουργών της και, κατ’ επέκταση, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες.
Διαβάστε αναλυτικά τι αναφέρει:
Μετά από 3 χρόνια και την επιμονή της δικηγόρου μου και φίλης Βασιλικής Γκόγκου Βίκυ Γκόγκου βγήκε η δεύτερη καταδικαστική για το νοσοκομείο Ρεθύμνου απόφαση.
Μετά τον εξαναγκασμό μου σε παραίτηση από τη θέση της διευθύντριας του παθολογικού τμήματος του νοσοκομείου Ρεθύμνου, έκανα αγωγή στη διοίκηση του νοσοκομείου για δύο λόγους.
Ο ένας ήταν η αποζημείωση των αδειών (180 ημερών) που δεν έλαβα, λόγω σταθερής υποστελέχωσης τα τελευταία 5 χρόνια και το δεύτερο και κυριότερο για μένα, η ηθική βλάβη που υπέστην λόγω του εξαναγακγασμου μου σε υπερεφημέρευση, σε συμμετοχή σε διακομιδές διασωληνωμένων ασθενών, σε περικοπή αδειών και ρεπό, την υπερφόρτωση σε πολλαπλές εργασίες και πόστα τα τελευταία έτη, και την έναρξη πειθαρχικής διαδικασίας εις βάρος μου, λόγω της αντίδρασης μου και στάσης μου σε όλα αυτά. Ως αποτέλεσμα οδηγήθηκα σε αδυναμία να κρατήσω ένα επίπεδο στη νοσηλεία των ασθενών μου, την οποία έκρινα επικίνδυνη πολλές φορές και επακόλουθα τη σωματική και ψυχική μου κατάρρευση.
Στο πρώτο δικαστήριο δικαιώθηκα για την αποζημείωση των αδειών που μου χρωστούσε με δική του υπαιτιότητα το νοσοκομείο. Και ενώ η ίδια η διοίκηση και ο νομικός της σύμβουλος με προέτρεψαν να διεκδικήσω νομικά την αποζημείωση των αδειών που δεν μπόρεσαν λόγω αυξημένων αναγκών και υποστελέχωσης να μου δώσουν, άσκησαν έφεση στην απόφαση που με δικαιώνει!!!
Λόγω μη συνάφειας των δύο υποθέσεων έγινε δεύτερο δικαστήριο για το θέμα της ηθικής βλάβης στο οποίο δικαιώθηκα επίσης πρόσφατα.
Να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά πανελληνίως που γίνεται ένα τέτοιο δικαστήριο με διακύβευμα τον εξαναγκασμό σε παραίτηση λόγω απαράδεκτων εργασιακών συνθηκών στο δημόσιο τομέα. Θεωρώ ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία όχι μόνο για τη δική μου δικαίωση με δεδομένο ότι εξαναγκάστηκα λόγω των συνθηκών να παραιτηθώ από μια εργασία που αγαπούσα και είχα επιλέξει αλλά και για δεκάδες παρόμοιες περιπτώσεις που συνάδελφοι οδηγήθηκαν σε παραίτηση για τους ίδιους λόγους.
Παρακάτω παραθέτω το βασικό σκεπτικό της απόφασης η οποία είναι 14 σελίδες και υιοθετεί ουσιαστικά τη δική μου θέση.
«Το Δικαστήριο έκρινε ότι η παρατεταμένη στάση της διοίκησης του νοσοκομείου, η μη ουσιαστική ανταπόκριση στα επανειλημμένα αιτήματα της ενάγουσας και οι ιδιαίτερα επιβαρυμένες συνθήκες εργασίας συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout). Διαπίστωσε ότι η ενάγουσα εξάντλησε τα νόμιμα μέσα για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα, χωρίς αποτέλεσμα, και ότι τελικά οδηγήθηκε σε παραίτηση λόγω της ψυχικής και σωματικής επιβάρυνσης που υπέστη.
Ως προς την αποζημίωση, το Δικαστήριο έκρινε ότι στοιχειοθετείται ευθύνη του νοσοκομείου για ηθική βλάβη, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια της επιβάρυνσης, τις επιπτώσεις στην υγεία και την επαγγελματική ζωή της ενάγουσας και τη βαρύτητα της παράνομης παράλειψης της διοίκησης. Για τους λόγους αυτούς έκανε δεκτή την αγωγή και επιδίκασε χρηματική ικανοποίηση ύψους 20.000 ευρώ, με νόμιμο τόκο από 21.08.2023, καθώς και τα δικαστικά έξοδα.»
