Την ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα Παλαιστινιακά εδάφη, Φραντζέσκα Αλμπανέζε, υποδέχονται στην Αθήνα το mέta – Κέντρο για τον Μετακαπιταλιστικό Πολιτισμό και οι εκδόσεις Τόπος.
Με την ευκαιρία της ελληνικής έκδοσης του τελευταίου βιβλίου της «Όταν ο κόσμος κοιμάται – Ιστορίες, λέξεις και πληγές της Παλαιστίνης» από τις εκδόσεις Τόπος, η Φραντζέσκα Αλμπανέζε θα βρεθεί στην Αθήνα για δύο παρουσιάσεις στον κινηματογράφο ΤΡΙΑΝΟΝ (Κοδριγκτώνος 21) το Σάββατο 2 Μαΐου και την Κυριακή 3 Μαΐου, όπου θα συνομιλήσει με τον Γιάνη Βαρουφάκη και το κοινό.
Σάββατο 2 Μαΐου:
Προβολή της ταινίας «Διαιρεμένα Έθνη» (Disunited Nations) του Chris Cotteret.
Θα ακολουθήσει συζήτηση με την Francesca Albanese, τον σκηνοθέτη Chris Cotteret, τον Γιάνη Βαρουφάκη και το κοινό.
Κινηματογράφος Τριανόν στις 18:00.
Κυριακή 3 Μαΐου:
Με αφορμή και την κυκλοφορία του βιβλίου της «Όταν ο κόσμος κοιμάται – Ιστορίες, λέξεις και πληγές της Παλαιστίνης», η Francesca Albanese συνομιλεί με τον Γιάνη Βαρουφάκη και το κοινό. Την εκδήλωση συντονίζει η δημοσιογράφος, Ναταλί Χατζηαντωνίου.
Πριν την ανοιχτή εκδήλωση της Κυριακής, η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ, θα παραχωρήσει ανοιχτή συνέντευξη τύπου σε δημοσιογράφους στον Κινηματογράφο Τριανόν.
Ενώπιον του εισαγγελέα αναμένεται να οδηγηθεί σήμερα, Τετάρτη 29/4, ο 89χρονος ο οποίος σκόρπισε τον τρόμο χθες, Τρίτη, μπουκάροντας με κυνηγετική καραμπίνα στα γραφεία του ΕΦΚΑ Κεραμεικού και στο Πρωτοδικείο Αθηνών στην οδό Λουκάρεως, τραυματίζοντας πέντε άτομα.
Ο άνδρας πέρασε τη νύχτα κρατούμενος στο Αστυνομικό Μέγαρο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, όπου και απολογήθηκε.
«Δεν είχα ανθρωποκτόνο πρόθεση, ήθελα μόνο να φοβίσω το σύστημα. 40 χρόνια εργασίας στο Σικάγο λαμβάνω σύνταξη 2.614 δολάρια. Το ΙΚΑ αλλοίωσε τα ένσημά μου. Από 472 έγιναν 37. 21 χρόνια αδικίας και ταλαιπωρίας από τις ελληνικές αρχές. Με προσέβαλαν: “Ήρθες από την Αμερική να πάρεις σύνταξη;”. Πυροβόλησαστο έδαφος, δεν στόχευσα άνθρωπο. Άφησα το όπλο και σημείωμα ως πράξη απελπισίας και διαμαρτυρίας. Είμαι 90 ετών. Προτιμώ τη φυλακή από το γηροκομείο. Είχα προειδοποιήσει από το 2019, με είχαν κλείσει στο Δαφνί. Καταγγέλλω ελλιπή έλεγχο ασφαλείας στον ΕΦΚΑ» φέρεται να ήταν τα πρώτα λόγια του υπερήλικα στους αστυνομικούς στη ΓΑΔΑ, σύμφωνα με τον ΑΝΤ1.
Η σύλληψη του έγινε στην Πάτρα σε ξενοδοχείο δίπλα στο ΚΤΕΛ, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες σκόπευε να διαφύγει με πλοίο στην Ιταλία.
Ο 89χρονος επιμένει στο προσωπικό του πρόβλημα με τα ένσημα και λέει πως αυτό όπλισε το χέρι του και τον έκανε να πάρει την απόφαση να σπείρει τον πανικό στον ΕΦΚΑ και στο Πρωτοδοκείο.
Ενδιαφέρον έχει πως κινήθηκε και πώς εντοπίστηκε τελικά ο 89χρονος, ενώ είχε καταφέρει να πραγματοποιήσει τις δύο αιματηρές επιθέσεις και να κυκλοφορεί ανενόχλητος χρησιμοποιώντας συνολικά τρία ταξί, μέχρι την Πάτρα, δημιουργώντας ερωτήματα σχετικά με το πώς κατάφερε να κάνει όλα αυτά χωρίς να τον εμποδίσει κανείς και ενώ είχε καταγραφεί από πολλές κάμερες.
Το χρονικό
Όπως προέκυψε από την έρευνα, σύμφωνα με πληροφορίες από την αστυνομία, το θρίλερ εξελίχτηκε ως εξής:
Ο 89χρονος προχθές το βράδυ έκλεισε ραντεβού με ταξί για χτες το πρωί, προκειμένου να τον παραλάβει από το σπίτι της ανιψιάς του, όπου φιλοξενείτο, στα ‘Ανω Πατήσια, με προορισμό την Πάτρα.
Όταν τον παρέλαβε το ταξί το πρωί, προπλήρωσε τον οδηγό, αλλά του είπε να κάνουν μια στάση στον ΕΦΚΑ Κεραμικού, όπου μπήκε μέσα. Επειδή αργούσε ο ταξιτζής μετακινήθηκε σε άλλο σημείο γιατί εμπόδιζε την κίνηση.
Ο δράστης, αφού πυροβόλησε και τραυμάτισε τον υπάλληλο στον ΕΦΚΑ, βγήκε έξω, δεν είδε το ταξί, για αυτό πήρε άλλο ταξί και πήγε στην οδό Λουκάρεως.
Σημειώνεται ότι στον ΕΦΚΑ υπήρχε υπάλληλος σεκιούριτι στην είσοδο, αλλά σύμφωνα με αστυνομικές πηγές δήλωσε ότι ήταν στην τουαλέτα την κρίσιμη ώρα, για αυτό δεν είδε τον 89χρονο όταν έφτασε για να τον ελέγξει.
Στο κτίριο των δικαστηρίων ο 89χρονος μπήκε από είσοδο από την πλευρά του Πρωτοδικείου όπου δεν υπάρχει έλεγχος και κατευθύνθηκε στο κτήριο του πρώην Ειρηνοδικείου, όπου λειτουργούν διοικητικές υπηρεσίες και εισέβαλε σε γραφείο του ισογείου, όπου πυροβόλησε και τραυμάτισε στα πόδια ελαφρά τις τρεις γυναίκες υπαλλήλους, ενώ μία ακόμα έπαθε ισχυρό σοκ.
Αμέσως μετά, άφησε το όπλο σε ένα γραφείο, καθώς και τρεις επιστολές, μια εκ των οποίων προοριζόταν για τα μέσα ενημέρωσης, λέγοντας στους υπαλλήλους ότι εκεί εξηγούσε τους λόγους για όσα έκανε.
Την ώρα που έφευγε ο δράστης κάποιοι υπάλληλοι επιχείρησαν να τον ακολουθήσουν αλλά έκανε μια κίνηση ότι έχει και δεύτερο όπλο, για αυτό αναγκάστηκαν να σταματήσουν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την αστυνομία, κοντά στο σημείο εξόδου του 89χρονου υπήρχε περιπολικό, αλλά οι αστυνομικοί δεν άκουσαν τους πυροβολισμούς και κανείς δεν τους ενημέρωσε για να ακινητοποιήσουν το δράστη.
Τόσο στην πρώτη επίθεση, όσο και στην δεύτερη, η αστυνομία, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ειδοποιήθηκε μετά την αποχώρηση του δράστη από τα σημεία των επιθέσεων.
Ο 89χρονος πήρε ταξί από την οδό Αλεξάνδρας, με προορισμό αρχικά το ΚΤΕΛ Κηφισού, αλλά στην πορεία πλήρωσε το ταξιτζή να τον πάει στην Πάτρα, όπως και έγινε.
Πάντως η ταυτότητα του ήταν γνωστή από την αρχή, καθώς στον ΕΦΚΑ τον γνώριζαν και έδωσαν τα στοιχεία του και φωτογραφία του ενώ παράλληλα, την ώρα του περιστατικού στη Λουκάρεως η ανιψιά του τηλεφώνησε στην αστυνομία, έχοντας δει την φωτογραφία του που είχε ήδη βγει στην δημοσιότητα και είπε ότι ήταν ο θείος της, ότι είχε ψυχολογικά προβλήματα και ότι είχε εμμονή με τον ΕΦΚΑ, καθώς ήταν σε διαμάχη μαζί του, γιατί δεν του έδινε σύνταξη για τα χρόνια που είχε δουλέψει στην Ελλάδα.
Η ίδια ανέφερε ότι στην Αθήνα όσο έμενε χρησιμοποιούσε ένα συγκεκριμένο ταξί και έτσι οι αστυνομικοί κατάφεραν να εντοπίσουν τον πρώτο οδηγό, ο οποίος τους είπε για το ότι τον είχε πληρώσει για να τον πάει στην Πάτρα.
Αμέσως στήθηκαν μπλόκα στους σταθμούς των λεωφορείων και άλλα σημεία, ενώ ενημερώθηκαν και οι αστυνομικές υπηρεσίες στην Πάτρα να είναι σε ετοιμότητα και έτσι εντοπίστηκε το απόγευμα στο ξενοδοχείο και συνελήφθη. Στην κατοχή του βρέθηκε ένα γεμάτο 38αρι περίστροφο, από το οποίο είχε ξυστεί ο αριθμός και η μάρκα.
Όσον αφορά το κίνητρο των πράξεων του ο 89χρονος στις επιστολές που άφησε στη Λουκάρεως, αναφέρεται με πάθος στη διαμάχη του με τον ΕΦΚΑ. Όπως γράφει είχε δουλέψει στην Ελλάδα και στη συνέχεια πήγε πρώτα στην Γερμανία και ύστερα στην Αμερική, από όπου έλαβε τελικά σύνταξη 2.600 ευρώ, ενσωματωμένη και με τη σύνταξη από τη Γερμανία.
Στην Ελλάδα όμως δεν του εγκρίθηκε η χορήγηση συμπληρωματικής σύνταξης, με το αιτιολογικό ότι δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις, κάτι που αποφάσισε και το δικαστήριο όπου κατέφυγε.
Αυτό του είχε γίνει εμμονή και μάλιστα το 2018 είχε τσακωθεί με υπάλληλο στα δικαστήρια της Λουκάρεως, με αποτέλεσμα να κληθεί από εισαγγελέα η αστυνομία για να του γίνουν συστάσεις.
Η άδεια οπλοφορίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει επίσης ότι τον Ιούνιο του 2018, σε ηλικία 81 ετών τότε, ο δράστης των επιθέσεων είχε πάρει άδεια οπλοκατοχής για κυνηγετικό όπλο με βεβαίωση ιδιώτη ψυχιάτρου ότι ήταν ικανός.
Τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου όμως και αφού κατηγορήθηκε ότι άφησε σφαίρες στο γραφείο εισαγγελέα, μετά το επεισόδιο στο πλαίσιο της διαμάχης του για την σύνταξη του, δόθηκε εντολή για εγκλεισμό του σε δημόσιο ψυχιατρείο, όπου διαγνώστηκε ψυχική νόσος και νοσηλεύτηκε για λίγο διάστημα.
Τότε από την αστυνομία ανακλήθηκε η άδεια οπλοκατοχής και αφαιρέθηκε το κυνηγετικό όπλο.
Η καραμπίνα που χρησιμοποίησε σήμερα και το περίστροφο που είχε πάνω του την ώρα της σύλληψης ήταν παράνομα και ερευνάται πως τα είχε προμηθευτεί.
Η επιστολή του 89χρονου
Στην επιστολή που άφησε στο Πρωτοδικείο, ο 89χρονος φέρεται να αναφέρεται στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσής του, επιχειρώντας να εξηγήσει τι τον οδήγησε στην ακραία αυτή ενέργεια.
Ολόκληρη η επιστολή του
«Κύριοι των εφημερίδων, καλημέρα. Είναι ο Π.Κ. Γεννήθηκα στη Μεσσηνία το 1937 και πήγα στρατιώτης το 1959.
Το 1962 πήγα στο Βερολίνο για δουλειά και σχολείο. Το 1970 ταξίδεψα και εγκαταστάθηκα στο Σικάγο. Το 2005 κατέθεσα στο Σικάγο για σύνταξη και η Αμερική μου έβγαλε σύνταξη σε δύο μήνες. Επίσης, κατέθεσα στο Σικάγο τη γερμανική κάρτα και σε έξι μήνες μου έστειλαν τη μεικτή γερμανική σύνταξη.
Στο ίδιο γραφείο και την ίδια ώρα, μαζί με τις δύο κάρτες, κατέθεσα και το ελληνικό ΙΚΑ: το βιβλιάριο ενσήμων και το βιβλιάριο ασθενείας. Οι Αμερικανοί μου είπαν πως θα στείλουν τα χαρτιά στην Ελλάδα και εμένα μου έδωσαν δύο από τα αντίγραφα και κάποια άλλα χαρτιά. Από τότε που πήγαν στην Ελλάδα, άρχισαν τα μεγάλα προβλήματα με το ελληνικό ΙΚΑ και με τα ελληνικά δικαστήρια.
Το ελληνικό ΙΚΑ, αυτή η επιτροπή στην πλατεία Αττικής, όταν με κάλεσε στο γραφείο, με έβρισε χυδαία και με αποκάλεσε «γενίτσαρο» που ήρθα στην Ελλάδα τους και ζητάω σύνταξη· τους έβρισα και εγώ. Και το ελληνικό ΙΚΑ, αφού έχει την πένα και η πένα έχει τη δύναμη, μου έκανε πρώτον μια πλαστογραφία και δεύτερον ένα σαμποτάζ, γράφοντας ένα γράμμα στο γερμανικό ΙΚΑ ότι δεν μου δίνουν ελληνική σύνταξη.
ΥΓ Οι δημόσιες υπηρεσίες, τα ελληνικά δικαστήρια και το ελληνικό ΙΚΑ μου φέρθηκαν εδώ στην Ελλάδα –όπου ήρθα και είμαι 20 χρόνια, με σύνταξη στις ΗΠΑ 2.600 δολάρια τον μήνα, επί 20 χρόνια – πάνω από μισό εκατομμύριο δολάρια– σαν αδέσποτο σκυλί του κλωτσού και του μπάτσου.
Και εγώ, το σκυλί, τώρα λύσσαξα και είμαι λυσσασμένος και θα πάω κάποια μέρα στα γραφεία και θα τους δαγκώσω, να λυσσάξουν και αυτοί.
Η εορταστική λάμψη που προσέλκυσε τα βλέμματα στον Ομαλό κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων έδωσε τη θέση της στις δικαστικές αίθουσες, καθώς η γιγαντιαία μεταλλική κατασκευή που τοποθετήθηκε πλησίον του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο προκαταρκτικής έρευνας.
Μετά από επίσημη αυτοψία που διενήργησε ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), η υπόθεση διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Χανίων, εκκινώντας μια πολυεπίπεδη νομική διαδικασία που περιλαμβάνει ποινικές διώξεις και διοικητικά πρόστιμα.
Πρωτοβουλία χωρίς αδειοδότηση
Η κατασκευή του μεταλλικού δέντρου, το οποίο είχε ύψος 40 μέτρων, αποτέλεσε πρωτοβουλία της Εταιρείας Ανάπτυξης Λάκκων, στην οποία συμμετέχει ο Δήμος Πλατανιά με ποσοστό 23%, ενώ το υπόλοιπο 77% ανήκει σε ιδιώτες της περιοχής.
Παρά το γεγονός ότι οι διοργανωτές προέβαλαν το δέντρο ως το υψηλότερο στην Ευρώπη —ισχυρισμός που τελικά καταρρίφθηκε— η εγκατάσταση πραγματοποιήθηκε χωρίς τις απαραίτητες εγκρίσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, για την τοποθέτηση του δέντρου σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή, λίγα μόλις μέτρα από την είσοδο του Εθνικού Δρυμού, δεν είχε ζητηθεί ούτε εκδοθεί άδεια από τον ΟΦΥΠΕΚΑ ή τη Δασική Υπηρεσία.
Η έλλειψη αυτή καθιστά την κατασκευή αυθαίρετη, ενεργοποιώντας τις προβλεπόμενες από τον νόμο κυρώσεις για παρεμβάσεις σε προστατευόμενες ζώνες.
Περιβαλλοντική επιβάρυνση και ευρήματα αυτοψίας
Η αυτοψία του ΟΦΥΠΕΚΑ αποκάλυψε σοβαρές παραβάσεις, με κυριότερη την πάκτωση της βάσης του δέντρου απευθείας στο έδαφος, γεγονός που συνιστά μόνιμη αλλοίωση του φυσικού τοπίου. Αν και η εντολή για άμεση αποξήλωση είχε εκδοθεί εγκαίρως, η κατασκευή παρέμενε στο σημείο μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, ούσα πλέον σε οριζόντια θέση αλλά χωρίς να έχει απομακρυνθεί από τον χώρο.
Η καθυστέρηση στην αποκατάσταση της περιοχής έχει προκαλέσει και περιβαλλοντικά ζητήματα.
Αναφορές κάνουν λόγο για θρύψαλλα από το πλαστικό περίβλημα της γιγαντιαίας κατασκευής, τα οποία αιωρούνται στον αέρα και ρυπαίνουν το περιβάλλον, χωρίς να έχει υπάρξει μέριμνα από τους υπευθύνους για τον καθαρισμό και την επαναφορά της εικόνας της περιοχής στην αρχική της κατάσταση.
Σε εξέλιξη η δικαστική διερεύνηση
Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στο στάδιο της λήψης καταθέσεων στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης που διέταξε ο εισαγγελέας. Παράλληλα, οι διοικητικές υπηρεσίες επεξεργάζονται το ύψος των προστίμων που θα επιβληθούν στην Εταιρεία Ανάπτυξης Λάκκων για τις διαπιστωθείσες παραβάσεις.
Το ζήτημα εγείρει ευρύτερους προβληματισμούς σχετικά με τα όρια των τουριστικών πρωτοβουλιών σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και προστασίας. Η ανάγκη για προβολή ενός τόπου δεν μπορεί να υπερβαίνει τη νομιμότητα και τον σεβασμό στο περιβάλλον, ειδικά όταν πρόκειται για το οικοσύστημα του Ομαλού και του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς.
Η κατάληξη της δικαστικής έρευνας αναμένεται να στείλει ένα σαφές μήνυμα για την τήρηση των περιβαλλοντικών κανόνων, ανεξάρτητα από τον εορταστικό ή επικοινωνιακό χαρακτήρα τέτοιων εγχειρημάτων.
Τις τελευταίες ημέρες είδαμε τραγελαφικές εικόνες με πάνοπλα ΜΑΤ και μηχανήματα να προχωρούν σε κατεδαφίσεις καλυβών στην περιοχή του Λαυρακά της Γαύδου με πρόφαση το γεγονός ότι η περιοχή είναι προστατευόμενη NATURA, όμως σε πολλές περιοχές που είναι προστατευόμενες περιοχές Natura στα Χανιά γίνονται κάθε λογής παρανομίες και δεν φαίνεται να υπάρχει ανάλογη κινητοποίηση των αρχών.
Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι αυτό που συμβαίνει στην περιοχή της Φαλάσαρνας όπου σύμφωνα με καταγγελίες διανοίχτηκε παράνομα δρόμος στην παραλία της “Παχιάς Άμμου” χωρίς καμία απολύτως άδεια.
Τώρα, οι αρχές τρέχουν με τη Δασική Υπηρεσία να συντάσσει πρωτόκαλλα και να προετοιμάζει δικογραφίες κηρύσσοντας το τμήμα “αναδασωτέο” με την ελπίδα ότι θα επανέλθει η περιοχή στην αρχική της κατάσταση.
Σύμφωνα με καταγγελίες για τη διάνοιξη του δρόμου χρησιμοποιήθηκαν βαριά χωματουργικά μηχανήματα (που οι αρχές δεν είδαν…) καταστρέφοντας στην πορεία και φυτά που είναι προστατευόμενα όπως το κρινάκι Androcymbium Rechingeri που είναι είδος προς εξαφάνιση.
Το γεγονός ότι η Φαλάσαρνα είναι περιοχή NATURA δεν την έχει προστατεύσει τόσα χρόνια από τη μανία της ανάπτυξης. Για όσους είχαν την τύχη να δουν την περιοχή πριν την τουριστική ανάπτυξή της γνωρίζουν μία Φαλάσαρνα πολύ πιο όμορφο, με αμμόλοφους, γεμάτη κρινάκια.
Αυτά εξαφανίστηκαν.
Ας ελπίσουμε ότι δε θα γίνει το ίδιο και στον Λαυρακά.
(Στη φωτό του θέματος το κρινάκι Androcymbium Rechingeri)
Η Γαύδος είναι ένα μικρό νησί νότια της Κρήτης: το νοτιότερο σημείο Ελλάδας και Ευρώπης. Ένα ξερό οικοσύστημα, στο οποίο δεσπόζουν αμμόλοφοι, κέδροι και πεύκα. Για να την φτάσεις από την Αθήνα, πρέπει να πάρεις το καράβι για τα Χανιά, να μεταβείς στη νότια άκρη του νομού, και από κει να πάρεις το καραβάκι για τη Γαύδο (ένα καραβάκι μικρό και ευαίσθητο στον κακό καιρό… τον χειμώνα ενίοτε συμβαίνει να έχει απαγορευτικό για δέκα ή και περισσότερες μέρες).
Στη Γαύδο ζουν πολύ λίγοι μόνιμοι κάτοικοι, οι περισσότεροι είναι μεγαλύτερης ηλικίας. Στην καρδιά του χειμώνα συχνά συμβαίνει να βρίσκονται λιγότερες από 80 ψυχές στο νησί. Στο νησί δεν υπάρχει βενζινάδικο ή φαρμακείο, ενώ μόλις πέρσι εγκατέλειψε το νησί και η τελευταία εναπομείνασα οικογένεια, επειδή δεν υπήρχε γυμνάσιο για να φοιτήσουν τα παιδιά της.
Το καλοκαίρι, το νησί γεμίζει από παραθεριστές, και από μικροεπιχειρηματίες και εργάτες που ασχολούνται με τον τουρισμό και ξαναφεύγουν από το νησί με το πέρας της σαιζόν. Εξαιτίας του μικρού του μέγεθος και της δυσπρόσιτης τοποθεσίας του, το νησί να έχει διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό τον παραδοσιακό του χαρακτήρα και να αποτελεί προορισμό διακοπών για κόσμο που αναζητά όχι πολυτελή διαμονή και ξεφάντωμα, αλλά κάτι απλό, αυθεντικό και κοντά στη φύση, μακριά από την εμπορευματικοποίηση, τα τσιμέντα, την ηχορύπανση και τη φωτορύπανση. Τις τελευταίες δεκαετίες η οικονομία της Γαύδου ζει, κατ’ουσίαν, από τους καλοκαιρινούς παραθεριστές, που στη μεγάλη πλειοψηφία τους την επισκέπτονται για να κάνουν ελεύθερη κατασκήνωση.
Ο πρώτος παραθεριστικός προορισμός για τους κατασκηνωτές στην Γαύδο ήταν η βορειοανατολική παραλία του Σαρακήνικου. Όταν πρωτοέφτασαν εκεί κατασκηνωτές αντίκρυσαν μια παρθένα παραλία περιτριγυρισμένη από αμμοθίνες και κέδρους. Σήμερα η παραλία αυτή είναι περιτριγυρισμένη από δεκάδες κτήρια, και το τοπίο θυμίζει κάτι από το τοπία που συναντούσες σε πολλά ελληνικά νησιά στα 80’s και τα 90’s: ελεύθεροι κατασκηνωτές, ταβέρνες, μίνι-μάρκετ και ενοικιαζόμενα δωμάτια, όλα στην ίδια παραλία.
Σαρακήνικο
Μόλις πριν τρία χρόνια, ο δήμος του νησιού αποφάσισε να ξεκινήσει να αστυνομεύει τον γυμνισμό, ο οποίος εξ απαρχής των πρώτων κατασκηνωτών εκεί ήταν συνηθισμένο φαινόμενο, εγκαθιστώντας ταμπέλα και κάνοντας συλλήψεις (μάλιστα μέχρι και στο BBC δημοσιεύτηκε άρθρο με τίτλο “Gavdos: The European island known for nudity” στο οποίο αναφέρεται:
“many worry that the recent ban on nudity at Sarakiniko may soon extend elsewhere in Gavdos, and thus endanger the island’s DNA”).
Όσο το Σαρακίνηκο «αναπτυσσόταν», τόσο και περισσότεροι κατασκηνωτές μεταφέρονταν προς το πιο απρόσιτο βορειοδυτικό κομμάτι του νησιού. Για να φτάσει κανείς στις παραλίες αυτές, πρέπει να φτάσει μέχρι το τέλος του δρόμου (όπου βρίσκονται σήμερα τρεις ταβέρνες και δυο μίνι-μάρκετ, που τον χειμώνα παραμένουν κλειστά), και από εκεί να περπατήσει παραλιακά κατά μήκος του μονοπατιού: στα 10-15 λεπτά φτάνει στην παραλία του Άι-Γιάννη, στα 30-40 λεπτά στην παραλία του Λαυρακά, στα 45-60 λεπτά στην παραλία της Σταυρόλιμνης, και στη μια-μιάμιση ώρα στην παραλία του Πύργου.
παραλία του Άι-Γιάννη
Σε όλη αυτή την περιοχή, το φυσικό τοπίο εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να παραμένει ανέγγιχτο: ένα τοπίο στο οποίο δεσπόζουν αμμοθίνες, κέδροι και πεύκα, απρόσιτο από οποιουδήποτε είδους μεταφορικά μέσα, χωρίς ίχνος τσιμέντου, ηλεκτρισμό ή τρεχούμενο νερό. Σε αυτή την περιοχή, με το πέρασμα των δεκαετιών, οι κατασκηνωτές έφτιαξαν σιγά-σιγά τις λεγόμενες «καβάτζες»: κάποιες από αυτές δεν είναι απλά ένας κέδρος που προσφέρει καλή σκιά περιτριγυρισμένος από μια σειρά πετρούλες, άλλες έχουν τοποθετημένες πέτρες ή κάποιο ξύλο που συνθέτουν ένα λίγο πιο βολικό κάθισμα, άλλες έχουν πέτρες τοποθετημένες η μια πάνω στην άλλη σε ύψος λίγων δεκάδων εκατοστών που να βοηθούν την άμμο να παραμένει επίπεδη.
Από την παραλία του Λαυρακά και μετά —όταν πλέον έχεις απομακρυνθεί αρκετά από τον «πολιτισμό»— θα συναντήσεις και ένα πηγάδι, όπως και ένα μικρό πλυσταριό, κάπου κρυμμένο μπορεί να συναντήσεις και κανέναν αυτοσχέδιο πετρόφουρνο (κάπου εκεί βρίσκεται ακόμα και ένας αυτοσχέδιος κεραμικός κλίβανος, ο οποίος ξανακρύβεται μετά από κάθε χρήση!)… όλα φτιαγμένα από την «κοινότητα», δηλαδή από κόσμο που έχει αγαπήσει το νησί, που το νοιάζεται, και που το επισκέπτεται ξανά και ξανά. Μέχρι προχθές, σε δυο-τρία σημεία θα συναντούσες και μικρά «καφενεία» (όχι κάτι παραπάνω από ένα τραπέζι περιτριγυρισμένο από ένα-δυο ξύλινα παγκάκια, φτιαγμένα από ξύλα που έχει ξεβράσει η θάλασσα), σημεία σκιάς που αποτελούσαν κοινόχρηστους χώρους κοινωνικοποίησης: περνώντας από κει το καλοκαίρι έβλεπες κόσμο να κάθεται στη σκιά, να κουβεντιάζει, να παίζει σκάκι, να φτιάχνει καφέ, να παίζει ζωντανή μουσική, να ζωγραφίζει πέτρες με νερομπογιές, να διοργανώνει ολιγοήμερες εξορμήσεις σε (ακόμα πιο) απομακρυσμένες παραλίες… και με ένα απλό «γειά» μπορούσε ο οποιοσδήποτε να αναμιχθεί και να συμμετάσχει.
Η «κοινότητα» είχε τοποθετήσει και καλαίσθητες πινακίδες —ξύλινες και ζωγραφισμένες με μεράκι στο χέρι— οι οποίες ενημερώνουν τους επισκέπτες που ακόμα δεν γνωρίζουν το νησί για την ιδιαιτερότητα και την ευαισθησία του τοπικού περιβάλλοντος: οι κέδροι, που με το πλούσιο ριζικό τους σύστημα επιβραδύνουν την διάβρωση (στην οποία η Γαύδος —ένα νησί από άμμο, άργιλο και αμμόλιθους— είναι ιδιαιτέρως ευαίσθητη), σε αυτό το ξερό περιβάλλον μεγαλώνουν πολύ αργά: είναι σημαντικό οι επισκέπτες που δεν έχουν ακόμα αναπτύξει μια πιο ευαίσθητη αντίληψη για το πώς να συμβιώνουν με το οικοσύστημα, να τους προσέχουν, και να μην σπάνε καθόλου κλαδιά και ρίζες που τους «ενοχλούν»… Στην Γαύδο επικρατεί η κουλτούρα του να μην επιβάλεις την δική σου θέληση στο φυσικό τοπίο, αλλά να προσαρμόζεσαι εσύ σε αυτό. Επίσης, είναι σημαντική η ευαισθητοποίηση περί συλλογής όλων των σκουπιδιών, βιοδιασπώμενων σαπουνιών, κοκ.
Στην πάροδο των δεκαετιών, υπήρξαν και κάποιοι άνθρωποι που αγάπησαν τόσο αυτή τη φύση που αποφάσισαν να προσπαθήσουν να μείνουν πιο μόνιμα εκεί. Ανά τα χρόνια, οι άνθρωποι αυτοί κατασκεύασαν με τα χέρια τους μερικά μικρά καλυβάκια, τα οποία έφτασαν να αριθμούν περί τα είκοσι σε όλο το νησί και τα περισσότερα από αυτά βρίσκονταν διεσπαρμένα στο Κεδρέ —το δάσος ανάμεσα στις παραλίες του Λαυρακά και της Σταυρόλιμνης— σε καλά κρυμμένα σημεία. Ήταν κατασκευασμένα σχεδόν εξολοκλήρου από φυσικά υλικά (κυρίως από ξύλα που ξεβράζει η θάλασσα, κλαδιά και άργιλο), χωρίς κάτι ξενόφερτο (χωρίς ίχνος από οικοδομικά υλικά όπως τσιμέντο, τούβλα, σίδερα, κλπ) εκτός από μια κάποια επένδυση από μουσαμάδες ή νάυλον για να επιτευχθεί μια σχετική αδιαβροχοποίηση, χωρίς οποιουδήποτε είδους θεμέλια ή χρήση μηχανημάτων, και χωρίς να κοπεί ούτε ένα δέντρο. Τα καλύβια αυτά, όπως και τα ανοιχτά «καφενεία» και το πηγάδι που βρίσκονταν σε πιο κεντρικές τοποθεσίες, όλα φτιαγμένα από ανθρώπους που βρίσκονταν εκεί επειδή η ομορφιά του τόπου τους γέννησε την επιθυμία να ζήσουν μια ιδιαίτερα απλή και λιτή —και κάπως μοναχική— ζωή κοντά της, χαρακτηρίζονταν από μια συγκινητική αισθητική ευαισθησία, πλήρως εναρμονισμένη με το φυσικό τοπίο. Οι εικόνες που αντίκρυζες παρέπεμπαν σε εποχές των παππούδων και των προπάππουδών μας, και όλες μαζί συνέθεταν μια συνθήκη που επέτρεπε και προέτρεπε μια αυθεντική ανθρώπινη επαφή που στις μέρες μας έχει εκλείψει.
Η πιο μόνιμη αυτή «κοινότητα», αποτελούνταν από ανθρώπους όλων των ηλικιών (από νέους έως και ηλικιωμένους): κάποιοι από αυτούς έμειναν εκεί λίγους χειμώνες και μετά προχώρησαν, άλλοι έμειναν μερικά χρόνια, έφυγαν και ξαναγύρισαν, άλλοι έμειναν μόνιμα εκεί για δεκαετίες. Οι καλύβες τους, οι μικρότερες από τις οποίες ήταν διαστάσεων όχι μεγαλύτερων από 6-7 τετραγωνικά (και οι υπόλοιπες μόνο λίγα τετραγωνικά μεγαλύτερες), ήταν καλύβες χωρίς ιδιοκτήτες: όταν μια καλύβα έμενε άδεια μπορούσε όποιος ήθελε να την χρησιμοποιήσει. Οι άνθρωποι που έμεναν εκεί βιοπορίζονταν άλλοι δουλεύοντας το καλοκαίρι (άλλος ήταν μάγειρας, άλλος σερβιτόρος, κοκ) και άλλοι το χειμώνα (κάνοντας από μεροκάματα για να βοηθήσουν τους πιο ηλικιωμένους ντόπιους του νησιού σε κουβαλήματα, έως καλύπτοντας εποχιακές θέσεις στον δήμο). Η κοινότητα αυτή, με την μόνιμη παρουσία της, από επισκέπτης μετατράπηκε σιγά-σιγά σε θεματοφύλακα του τόπου και της κουλτούρας ελευθερίας και σεβασμού που με τα χρόνια αναπτύχθηκε σε αυτόν: μια χούφτα ανθρώπων που καθάριζαν τις παραλίες από τα σκουπίδια που ξέβραζε όλο το χειμώνα η θάλασσα (καθώς και από τα —λιγοστά ευτυχώς— σκουπίδια που άφηναν πίσω τους οι καλοκαιρινοί επισκέπτες), που είχαν διασπείρει πυροσβεστήρες στο δάσος ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν ακαριαία σε πιθανή ανάφλεξη πυρκαγιάς στον τόπο τους, που αποτελούσαν τα «μάτια του δάσους» όλο το εικοσιτετράωρο και όλο το χρόνο, και που μεταλαμπάδευαν την αγάπη και την ευαισθησία τους στους νεότερους επισκέπτες.
Με τα χρόνια, μάλιστα, οι κέδροι στην Γαύδο μετατράπηκαν, από απλώς γοητευτικά δέντρα, σε κάτι απολύτως ιερό, και η καταστροφή έστω και ενός κλαδιού τους έφτασε να αντιμετωπίζεται ως ένα απαράβατο ηθικό ταμπού. Και αυτό ήταν κάτι απολύτως ταιριαστό στις περιστάσεις: αν ο κάθε επισκέπτης έσπαγε και από ένα κλαδάκι αυτών των δέντρων (τα οποία μεγαλώνουν μόλις ένα-δυο εκατοστά το χρόνο), σε λίγα χρόνια το κεδρόδασος θα είχε καταστραφεί. Η μόνιμη παρουσία αυτής της κοινότητας είχε ως αποτέλεσμα, μετά από δεκαετίες επίσκεψής του από εκατοντάδες κατασκηνωτές κάθε καλοκαίρι, το κεδρόδασος να εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να βρίσκεται σε εξαιρετική υγεία και να διατηρεί ανέπαφη την μαγευτική του ομορφιά (σε αντίθεση με αντίστοιχα οικοσυστήματα στις νότιες ακτές της Κρήτης —που αποτελούν δημοφιλείς κατασκηνωτικούς προορισμούς αλλά όπου δεν υπάρχουν παρόμοιες κοινότητες— η κατάσταση των οποίων έχει πια υποβαθμιστεί σε θλιβερό βαθμό).
Το τελευταίο σημείο είναι ίσως και το πιο σημαντικό: χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ήταν «άγιοι» ή τέλειοι, ή ότι δεν είχαν ποτέ έριδες και δεν έκαναν ποτέ λάθη —κανείς μας δεν είναι τέλειος και ο χαρακτήρας του καθενός μας είναι ένα έργο σε εξέλιξη, εξάλλου—, οι άνθρωποι της κοινότητας αυτής, έχοντας επιλέξει ενσυνείδητα να αφήσουν την πόλη και να ζήσουν επί χρόνια σε αυτή τη μοναδική κατάσταση, και έχοντας περάσει μέσα από προσωπικές και διαπροσωπικές τριβές και ζυμώσεις δεκαετιών, προσέφεραν σε όλους εμάς που είχαμε την καλή τύχη να επισκεφτούμε το νησί και να συναναστραφούμε μαζί τους, μια ανεκτίμητη ευκαιρία να περάσουμε χρόνο σε μια συνθήκη απαράμιλλης ομορφιάς, αυθεντικότητας, αλληλοσεβασμού, ελευθερίας και απτής αγάπης προς τη φύση και τον συνάνθρωπο. Μια συνθήκη η οποία συμπληρωνόταν και ανατροφοδοτούνταν από την σπάνια ποιότητα των ανθρώπων που προσέλκυε: ανθρώπους σκεπτόμενους και ευαίσθητους, μουσικούς και καλλιτέχνες, ανθρώπους με μεράκι για την ομορφιά και με ζωντάνια στα μάτια, από όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Αποτελούσε έναν πνεύμονα όχι απλά οξυγόνου, αλλά ουσιαστικού πολιτισμού και ανθρωπιάς.
Αυτή η μικροσκοπική κοινότητα —αυτό το εξελισσόμενο πείραμα ουσιαστικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης την επιτυχία του οποίου μπορούσαν να διαπιστώσουν ιδίοις όμμασι όσοι είχαν τα τελευταία χρόνια την τύχη να μείνουν για λίγες έστω μέρες στο Κεδρέ— ήταν που κατεδαφίστηκε τόσο ακαριαία και βίαια από την εισβολή των ΜΑΤ και των αλυσοπρίονων που είδαμε στις εικόνες που κυκλοφορούν από το κεδρόδασος της Γαύδου, σταλμένων από ανθρώπους για τους οποίους ο κέδρος της Γαύδου όχι απλά δεν είναι ιερός, αλλά δεν αποτελεί παρά ένα ακόμα δέντρο που στέκεται ανάμεσα σε αυτούς και τα σχέδιά τους. Το κράτος εκδίωξε από ένα ακριτικό νησί που γερνάει και ερημώνει, μια μικρή κοινότητα που δεν έβλαπτε αλλά που φρόντιζε και υποστήριζε τον τόπο.
Σε μια περίοδο που το σκοτάδι από πολέμους, φτώχεια και κατάρρευση του κοινωνικού ιστού βαθαίνει με ολοένα και ταχύτερους ρυθμούς (και ενώ κάνει τα στραβά μάτια σε μια αμέτρητη πληθώρα αυθαιρέτων που έχουν κατασκευαστεί με οικοδομικά υλικά, τσιμέντα και εκσκαφείς), το κράτος, με πρόφαση τη νομιμότητα και τη προστασία της φύσης, επέλεξε να καταστρέψει μια από τις τελευταίες μικροσκοπικές εστίες ελεύθερης έκφρασης και ουσιαστικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης… επέλεξε να γκρεμίσει μια από της τελευταίες πηγές ανθρωπιάς και ουσιαστικού —ζωντανού!— πολιτισμού στη χώρα μας.
Πολλοί από εμάς μπορεί να έχει τύχει να αντικρύσουμε σε κάποια απομακρυσμένη παραλία, παραπήγματα-τρώγλες που υποβαθμίζουν την αισθητική του παρθένου τοπίου και ενίοτε αποτελούν και εστίες μόλυνσης… ή να έχουμε συναντήσει τους λεγόμενους «παραλιάρχες», που θεωρούν την φύση τσιφλίκι τους και επιβάλλονται με αυταρχικότητα στους πιο προσωρινούς παραθεριστές. Έτσι, διαβάζοντας σε κάποιο δημοσίευμα ότι «παρουσία δυνάμεων της αστυνομίας καταστράφηκαν τα παραπήγματα τις Γαύδου», είναι εύλογο να μας δοθεί η εικόνα της εφαρμογής της νομιμότητας, της προστασίας του περιβάλλοντος και της διαφύλαξης της δημόσιας ελεύθερης χρήσης των παραλιών.
Είναι ακριβώς η μοναδικότητα της συνθήκης που επικρατούσε στο Κεδρέ, που το κάνει δύσκολο να κατανοηθεί η πραγματική της σημασία από κάποιον που δεν επισκέφτηκε και δεν έζησε λίγες έστω μέρες μέσα στο κεδρόδασος του Λαυρακά. Η κοινότητα αυτή δεν ήταν τίποτα λιγότερο από ένα ζωντανό εξελισσόμενο παράδειγμα ενός διαφορετικού τρόπου ζωής: πρότεινε έναν διαφορετικό τρόπο αξιοδότησης της ανθρώπινης ύπαρξης, έναν τρόπο ουσιαστικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης, και έναν τρόπο αυθεντικής ανθρώπινης επαφής… τρεις πτυχές που η κάθε μια τους δεν μπορεί να υπάρξει δίχως τις άλλες. Το σβήσιμο αυτή της κοινότητας δεν αποτελεί μόνο μια ακόμα επιλεκτική —και άρα άδικη— εφαρμογή της «νομιμότητας», ούτε μόνο μια ακόμα αναντιστοιχία μεταξύ γράμματος και ουσίας του νόμου (όπου μια κοινότητα που αγαπούσε και διαφύλλατε έμπρακτα την φύση ξεριζώθηκε με πρόφαση την προστασία της από ένα κράτος που έχει δείξει ενδιαφέρον μόνο για την εκμετάλλευσή της)… το σβήσιμο αυτής της κοινότητας αποτελεί το σβήσιμο των αποδείξεων ότι ένας διαφορετικός κόσμος είναι εφικτός.
Στην Ελλάδα έχουμε βαλθεί να καταστρέψουμε οι ίδιοι τον τόπο μας… να τον απογυμνώσουμε από οτιδήποτε έχει ψυχή και ομορφιά… να τον μετατρέψουμε σε είδος προς κατανάλωσιν και να τον ξεπουλήσουμε στον οποιονδήποτε πλειοδότη.
Ας ξυπνήσουμε επιτέλους! Έστω και τώρα, πέντε λεπτά πριν τα βαθιά μεσάνυχτα, ας προσπαθήσουμε να διασώσουμε οτιδήποτε μας έχει απομείνει. Ας παλέψουμε για να έχουν κάποτε και τα παιδιά μας την ευκαιρία να βιώσουν λίγες στιγμές ελευθερίας κάτω τον έναστρο ουρανό, μέσα στην παρθένα φύση…
Ένα σοβαρό περιστατικό βραχυκυκλώματος που κατέληξε σε φωτιά σημειώθηκε στην οδό Πλοιάρχων, στην περιοχή της Χαλέπας στα Χανιά, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που δημιουργεί το πεπαλαιωμένο δίκτυο μεταφοράς ρεύματος σε κεντρικά σημεία της πόλης.
Το συμβάν, το οποίο εκτυλίχθηκε σε μικρή απόσταση από το τοπικό γηροκομείο, προκάλεσε την έντονη ανησυχία των περιοίκων, οι οποίοι ήρθαν αντιμέτωποι με μια επικίνδυνη κατάσταση ακριβώς έξω από τις κατοικίες τους, θέτοντας σε ετοιμότητα τις αρμόδιες υπηρεσίες για την αποκατάσταση της βλάβης.
Το χρονικό του συμβάντος και η αντίδραση των περιοίκων
Σύμφωνα με οπτικοακουστικό υλικό που περιήλθε στην εφημερίδα από κατοίκους της περιοχής, στον στύλο της οδού Πλοιάρχων εκδηλώθηκε αρχικά κάποιου είδους βραχυκύκλωμα. Η αστοχία του δικτύου συνοδεύτηκε από έντονους θορύβους και την εκτόξευση σπινθήρων, γεγονός που κινητοποίησε άμεσα τους διαμένοντες στην περιοχή, οι οποίοι βγήκαν στα μπαλκόνια τους παρακολουθώντας την εξέλιξη του φαινομένου.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε γρήγορα, καθώς το βραχυκύκλωμα οδήγησε σε ανάφλεξη των καλωδιώσεων στην κορυφή του στύλου. Η εικόνα των καλωδίων που είχαν τυλιχθεί στις φλόγες ενέτεινε την αναστάτωση, με τους πολίτες να αναζητούν άμεσα ενημέρωση και παρέμβαση από τους τεχνικούς φορείς.
Πεπαλαιωμένες υποδομές και ζητήματα επικοινωνίας
Το περιστατικό στη Χαλέπα φέρνει ξανά στο προσκήνιο την κατάσταση του ηλεκτρικού δικτύου σε αρκετά σημεία των Χανίων, όπου οι υποδομές μεταφοράς ενέργειας χαρακτηρίζονται ως πεπαλαιωμένες. Η παλαιότητα του εξοπλισμού καθιστά αναγκαία την τακτική και συστηματική συντήρησή του, προκειμένου να αποφεύγονται τέτοιου είδους επικίνδυνες δυσλειτουργίες εντός του αστικού ιστού.
Παράλληλα, οι κάτοικοι εξέφρασαν παράπονα για τη δυσκολία στην επικοινωνία με τον ΔΕΔΔΗΕ. Παρότι ο φορέας ενημερώθηκε για το συμβάν, οι περίοικοι ανέφεραν ότι η διαδικασία επικοινωνίας παραμένει προβληματική, με αποτέλεσμα να μην λαμβάνουν ουσιαστική και έγκαιρη πληροφόρηση για την εξέλιξη της βλάβης και τους πιθανούς κινδύνους.
Σε εξέλιξη οι εργασίες αποκατάστασης
Από τη στιγμή της εκδήλωσης της φωτιάς, τα τεχνικά συνεργεία έχουν μεταβεί στο σημείο της οδού Πλοιάρχων για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση, οι εργασίες αποκατάστασης βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, με στόχο την ασφαλή επαναφορά της ηλεκτροδότησης και την αντικατάσταση των κατεστραμμένων τμημάτων του δικτύου.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απείλησε να επιβάλει κυρώσεις σε Ισραηλινούς ιδιώτες και επιχειρήσεις που αγοράζουν σιτηρά που παράγονται σε περιοχές που κατέχονται από τη Ρωσία.
Η ουκρανική κυβέρνηση προετοιμάζει ένα πακέτο κυρώσεων που στοχεύει τόσο τους ανθρώπους που μεταφέρουν τα σιτηρά, όσο και εκείνους που βρίσκονται στην άλλη πλευρά της συναλλαγής στο Ισραήλ, δήλωσε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στο X την Τρίτη.
Η ανακοίνωσή του προμηνύει κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ δύο εθνών που βρίσκονται και τα δύο σε γενικές γραμμές στο ίδιο δυτικό στρατόπεδο. Οι δεσμοί, ωστόσο, έχουν διαταραχθεί από τη συνεχιζόμενη σχέση του Ισραήλ με τη Ρωσία.
Δύο πλοία που φέρεται να μεταφέρουν λεηλατημένο ουκρανικό σιτάρι κατευθύνονταν προς το Ισραήλ αυτή την εβδομάδα για να ελλιμενιστούν στη Χάιφα και να ξεφορτώσουν το φορτίο τους. Η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz ανέφερε προηγουμένως ότι τέσσερις αποστολές κλεμμένων σιτηρών από την Ουκρανία έχουν ήδη εκφορτωθεί στο Ισραήλ μέχρι σήμερα.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, το Κίεβο είχε λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα μέσω των διπλωματικών οδών για να αποτρέψει τέτοια περιστατικά», αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό για να σταματήσει τις παραδόσεις.
«Αυτό δεν είναι —και δεν μπορεί να είναι— νόμιμη επιχειρηματική δραστηριότητα. Οι ισραηλινές αρχές δεν μπορεί να αγνοούν ποια πλοία φτάνουν στα λιμάνια της χώρας και τι φορτίο μεταφέρουν», πρόσθεσε.
Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν ήδη πυρά τη Δευτέρα, όταν ο Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκιντεόν Σάαρ, κατηγόρησε την Ουκρανία ότι δεν παρείχε στοιχεία για τους ισχυρισμούς.
Αυτό ήρθε ως απάντηση σε παρατηρήσεις του Ουκρανού ομολόγου του, Αντρίι Σιμπίχα, ο οποίος δήλωσε ότι ήταν «δύσκολο να κατανοηθεί η έλλειψη κατάλληλης ανταπόκρισης του Ισραήλ στο νόμιμο αίτημα της Ουκρανίας».
Η Τομεακή Επιτροπή Χανίων του ΚΚΕ και οι Κομματικές Οργανώσεις των Χανίων διοργανώνουν προβολή της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη «Το Τελευταίο Σημείωμα», με αφορμή την Πρωτομαγιά και τη δημοσιοποίηση των συγκλονιστικών φωτογραφιών των 200 κομμουνιστών, 82 χρόνια μετά την εκτέλεσή τους.
Η προβολή θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 3 Μαΐου στις 8.00 μ.μ. στον κινηματογράφο «Ελληνίς» στα Χανιά.
Η ταινία είναι βασισμένη στην πραγματική ιστορία της εκτέλεσης των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Φωτίζει την κορυφαία στιγμή της ανυπότακτης στάσης των κομμουνιστών που αρνήθηκαν να γονατίσουν απέναντι στους Ναζί κατακτητές.
Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, πρόκειται για μια κραυγή μνήμης και αξιοπρέπειας απέναντι στη λήθη και τη διαστρέβλωση της Ιστορίας. Η ταινία επιδιώκει, απέναντι στον κόσμο του κυνισμού, της βαρβαρότητας, της σήψης και της κτηνωδίας, να αναδείξει τον κόσμο της αλληλεγγύης, του ήθους, της εντιμότητας, της αξιοπρέπειας και της βαθιάς ανθρωπιάς.
Η εκδήλωση πραγματοποιείται από την Τομεακή Επιτροπή Νομού Χανίων του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, με έδρα την οδό Αποκορώνου 35 στα Χανιά.
Κάλεσμα σε ανοιχτή συζήτηση το Σάββατο 23 Μαΐου, στις 19:00, στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας των Λαών
Ανοιχτή συζήτηση για την ανέγερση υπερπολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος στη Σούγια διοργανώνει το Σάββατο 23 Μαΐου, στις 19:00, στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας των Λαών στα Χανιά, η συλλογικότητα Save Sougia.
Η πρωτοβουλία έρχεται στον απόηχο της προέγκρισης οικοδομικής άδειας για την κατασκευή μονάδας 291 κλινών σε περιοχή της Σούγιας που, όπως επισημαίνεται από τηνσυλλογικότητα, έχει ιδιαίτερη περιβαλλοντική και αρχαιολογική σημασία.
Η εξέλιξη αυτή, τονίζουν οι διοργανωτές, θα σημάνει μια βαθιά μεταβολή για τον τόπο, με επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον, στην τοπική κοινωνία και στον τρόπο ζωής των κατοίκων.
Η Save Sougia θέτει στο επίκεντρο της συζήτησης τις ευρύτερες συνέπειες του μαζικού τουρισμού και των μεγάλων ξενοδοχειακών επενδύσεων, κάνοντας λόγο για έντονη επιβάρυνση φυσικών πόρων, όπως το νερό, καθώς και για ζητήματα διαχείρισης αποβλήτων και λυμάτων. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η εν λόγω ανάπτυξη ενδέχεται να εντείνει προβλήματα λειψυδρίας και περιβαλλοντικής υποβάθμισης σε μια ήδη ευαίσθητη περιοχή του νότου των Χανίων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον κίνδυνο αλλοίωσης του φυσικού τοπίου και της βιοποικιλότητας, καθώς η περιοχή χαρακτηρίζεται από παρθένα ή ελάχιστα επηρεασμένα οικοσυστήματα. Η συλλογικότητα τονίζει ότι τέτοιες παρεμβάσεις μεταβάλλουν ριζικά τον χαρακτήρα του τόπου, ο οποίος μέχρι σήμερα διατηρεί στοιχεία ήπιων ρυθμών ζωής και στενής σχέσης με το φυσικό περιβάλλον.
Στο επίκεντρο τίθεται επίσης η ανησυχία ότι η έγκριση του συγκεκριμένου έργου μπορεί να λειτουργήσει ως προηγούμενο για αντίστοιχες επενδύσεις σε άλλες περιοχές, διευρύνοντας το μοντέλο της τουριστικής ανάπτυξης μεγάλης κλίμακας.
Με την εκδήλωση στα Χανιά, η συλλογικότητα επιδιώκει να ανοίξει δημόσιο διάλογο γύρω από το μοντέλο ανάπτυξης της περιοχής, τις επιπτώσεις του στον φυσικό και κοινωνικό ιστό, αλλά και τη σχέση των τοπικών κοινοτήτων με τον τουρισμό και την οικονομική δραστηριότητα που βασίζεται στη γη και τους φυσικούς πόρους.
Αναλυτικά το κάλεσμα για την εκδήλωση:
Η ανέγερση ενός υπερπολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος 291 κλινών στη Σούγια, από την ΚΛΕΙΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ και ΣΙΑ Α.Ε., βρίσκεται πλέον στο στάδιο της προέγκρισης οικοδομικής άδειας, παίρνοντας το πράσινο φως από την Υπηρεσία Δόμησης Χανίων. Η σχεδιαζόμενη κατασκευή, βρίσκεται σε μια περιοχή με ιδιαίτερη περιβαλλοντική και αρχαιολογική σημασία και δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη «επένδυση». Πρόκειται για μια βαθιά μεταβολή του τόπου, που επηρεάζει ανεπανόρθωτα, τόσο το περιβάλλον όσο και εμάς τα ίδια, και τον τρόπο διαβίωσής μας.
Γιατί μας αφορά; Γιατί κάποιος να προβληματιστεί και να ασχοληθεί με τη διερεύνηση των επιπτώσεων μιας επιχειρηματικής επένδυσης σαν κι αυτή;
Ζούμε σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων, που το περιβάλλον αναδιαμορφώνεται ταχύτατα. Από τον αέρα που αναπνέουμε μέχρι το χώμα που πατάμε. Η κλιματική κρίση πλέον δυσχεραίνει άμεσα τους όρους ζωής μας. Ταυτόχρονα, ανθρώπινες δραστηριότητες που γίνονται με όρους βιομηχανικής ανάπτυξης (όπως τα «all inclusive» ξενοδοχεία του μαζικού τουρισμού), επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία και εκτοπίζουν άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, πιο κοινοτικές και συμβιωτικές.
Είμαστε ήδη υποψιασμένες για αυτό που έρχεται, για αυτό που είναι ήδη εδώ, και κάνει τις ζωές μας πιο δύσκολες. Ειδικά όταν έχουμε και την εμπειρία άλλων περιοχών της Κρήτης, όπως την βόρεια ακτογραμμή, όπου η βίαιη «τουριστική ανάπτυξη» οδήγησε σε περιβαλλοντική υποβάθμιση, εξάντληση πόρων, αλλοίωση του τοπίου και σε μια σταδιακή επιβάρυνση της καθημερινότητας των ντόπιων, επιβεβαιώνοντας ότι τέτοιες επιλογές δεν αποτελούν βιώσιμη προοπτική για τον τόπο.
Τι θα επιφέρει αυτό το ξενοδοχείο στην τοπική κοινωνία;
Οι επιπτώσεις για την τοπική κοινωνία θα είναι πολλαπλές και ανησυχητικές. Η λειτουργία ενός τέτοιου συγκροτήματος, με πισίνες και μεγάλες εγκαταστάσεις, συνεπάγεται τεράστια σπατάλη νερού, καθώς και σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης. Από τη μια μιλάμε για μαζική κατανάλωση, επιβαρύνοντας ακόμα περισσότερο μια περιοχή με έντονη λειψυδρία, με άμεσες συνέπειες τόσο στο οικοσύστημα (ξηρότητα εδάφους, εξάντληση υπόγειων υδάτων) όσο και σε ανθρώπινες δραστηριότητες (ανεπαρκείς ποσότητες για αγροτικές καλλιεργείς τους καλοκαιρινούς μήνες). Από την άλλη προβληματική φαίνεται και η διαχείριση των αποβλήτων και των λυμάτων, καθώς το ερώτημα το πού θα πηγαίνουν τα απορρίμματα από εκατοντάδες τουρίστες, τα λύματα από τουαλέτες και κουζίνες, και το νερό από τις πισινές σε έναν τόπο σαν τη Σούγια παραμένει καίριο. Τέλος, δεν πρέπει να λησμονείται ότι η Σούγια αποτελεί τόπο ιδιαίτερου αρχαιολογικού και ιστορικού φορτίου, το οποίο ευθέως απειλείται από «επενδύσεις» σαν την επιχειρούμενη.
…και το οικοσύστημα;
Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η διατάραξη του οικοσυστήματος της περιοχής. Ένα μεγάλο μέρος του νότου των Χανίων λόγω της τραχιάς του γεωγραφίας, έχει παραμείνει ανέγγιχτο από την επεμβατική ανθρώπινη δραστηριότητα. Μακριά από δρόμους, οι απάτητες περιοχές σαν κι αυτές είναι (ή ήταν) ό,τι κοντινότερο έχουμε σε «αυθεντική» φύση. Η σημασία διατήρησης και αναγέννησής τους, είναι ζωτική για πολλά ζώα και φυτά, και για όποιον άνθρωπο έρχεται μη παρεμβατικά σε σχέση με αυτά. Η ύπαρξή τους λειτουργεί ως αντίβαρο στην ολοένα και εντονότερη εκμετάλλευση του φυσικού χώρου, για επιχειρηματικά συμφέροντα.
Και τι θα γίνει με τον χαρακτήρα του τόπου;
Η Σούγια είναι ένας τόπος με ιδιαίτερο χαρακτήρα, όπου οι ανθρώπινες σχέσεις διαμορφώνονται σε μια κλίμακα που επιτρέπει την εγγύτητα, σε βιώσιμους ρυθμούς, και τη σύνδεση με το φυσικό περιβάλλον. Η κατασκευή ενός μαζικού, πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος αλλοιώνει αυτή τη δυναμική, αλλάζοντας ριζικά τον χαρακτήρα του τόπου μετατρέποντάς τον σε έναν ακόμη προορισμό μαζικής κατανάλωσης, όπου η κοινοτική ταυτότητα υποχωρεί μπροστά στις απαιτήσεις της αγοράς. Έτσι, δουλειές, γιορτές, καθημερινές συναντήσεις και οι μορφές ζωής που δεν ευθυγραμμίζονται με τη λογική της τουριστικής βιομηχανίας σταδιακά εκτοπίζονται.
Θα μπορεί πλέον να χτιστεί ξενοδοχείο οπουδήποτε;
Η έγκριση ενός τέτοιου έργου ανοίγει τον δρόμο για την κατασκευή και άλλων αντίστοιχων ξενοδοχειακών μονάδων σε παρόμοιες περιοχές. Δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο, όπου η εκμετάλλευση νομικών κενών από επιχειρηματικά συμφέροντα επιτρέπει την καταπάτηση της φύσης στο όνομα της «ανάπτυξης». Πρόκειται για μια μορφή εξευγενισμού που δεν περιορίζεται στον αστικό χώρο, αλλά επεκτείνεται και στα φυσικά τοπία, ισοπεδώνοντας σταδιακά ό,τι δεν εντάσσεται στο μοντέλο του κέρδους.
Ξενοδοχεία, εξορύξεις, και άλλες «αγαθοεργίες»…
Τέλος, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τη σύνδεση αυτών των πρακτικών με ευρύτερα σχέδια εκμετάλλευσης, όπως η εξόρυξη υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης. Πρόκειται για διαφορετικές εκφάνσεις της ίδιας λογικής: της αντιμετώπισης της φύσης ως πόρου προς εκμετάλλευση, χωρίς ουσιαστικό σεβασμό στο περιβάλλον, το οικοσυστήματα και τις τοπικές κοινωνίες.
Εκεί που τώρα κορυφές και φαράγγια συναντούν τη θάλασσα, τα μεγάλα ξενοδοχεία τους θα έχουν θέα δεξαμενές και πλατφόρμες εξόρυξης
Η υπεράσπιση της Σούγιας, και κάθε τέτοιου τόπου, δεν είναι μια στενά τοπική υπόθεση. Είναι ένα ζήτημα που αφορά το πώς αντιλαμβανόμαστε την ανάπτυξη, τη σχέση μας με το εν ευρεία έννοια περιβάλλον και τη δυνατότητα οι τόποι μας, οι κοινότητες μας, το φυσικό περιβάλλον να παραμένουν βιώσιμα, ζωντανά και προσβάσιμα για όλες/ους/α.
Δεδομένου λοιπόν του ότι τέτοια έργα μόνο να μας βλάψουν μπορούν, θεωρούμε καθήκον μας να προστατεύσουμε τους τόπους μας, τις κοινωνικές, πολιτικές και πολιτιστικές κοινότητες μας, και το φυσικό περιβάλλον από αυτά. Το παρόν εγχείρημα εντάσσεται σε τούτη την προσπάθεια.
Το 2ο CINEphil_101 Διεθνές Φεστιβάλ Φιλοσοφικού Κινηματογράφου επιστρέφει στο Ηράκλειο από τις 3 έως τις 10 Μαΐου 2026, συνεχίζοντας τη δυναμική της πρώτης του διοργάνωσης και ενισχύοντας τον χαρακτήρα του ως ενός θεσμού που συνδέει τον σύγχρονο κινηματογράφο με τον φιλοσοφικό στοχασμό. Για οκτώ ημέρες, η πόλη μετατρέπεται σε σημείο συνάντησης δημιουργών, ακαδημαϊκών και κοινού, μέσα από ένα πολυεπίπεδο πρόγραμμα προβολών, συζητήσεων και εκπαιδευτικών δράσεων.
Στο επίκεντρο της φετινής διοργάνωσης βρίσκεται η Ζακλίν Λέντζου, μία από τις πιο ιδιαίτερες φωνές του ελληνικού κινηματογράφου, με διεθνή πορεία και συμμετοχές σε μεγάλα φεστιβάλ όπως οι Κάννες, το Βερολίνο και το Λοκάρνο. Η δημιουργός θα παρουσιάσει την πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία και θα συνομιλήσει με το κοινό, ενώ παράλληλα θα προβληθούν και μικρού μήκους έργα της, που αναδεικνύουν τη χαρακτηριστική κινηματογραφική της γλώσσα.
Σημαντική παρουσία στο φεστιβάλ έχουν επίσης η διευθύντρια φωτογραφίας Ολυμπία Μυτιληναίου, γνωστή για τη συμβολή της σε σύγχρονες ευρωπαϊκές παραγωγές, καθώς και ο καθηγητής φιλοσοφίας Παύλος Κόντος, που συμβάλλει στη θεωρητική διάσταση του φεστιβάλ μέσα από τη σύνδεση κινηματογράφου και φιλοσοφικής σκέψης. Μαζί τους, ο Scott Walden, ομότιμος καθηγητής φιλοσοφίας από τη Νέα Υόρκη, εμπλουτίζει τον διεθνή χαρακτήρα της διοργάνωσης με παρεμβάσεις γύρω από την ηθική διάσταση της εικόνας και της καλλιτεχνικής πράξης.
Το διαγωνιστικό τμήμα περιλαμβάνει πέντε ταινίες μεγάλου μήκους από την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο, οι οποίες επιλέχθηκαν ανάμεσα σε εκατοντάδες συμμετοχές και πραγματεύονται κρίσιμα κοινωνικά και ηθικά ζητήματα. Οι ταινίες ξεχωρίζουν για τη θεματολογία τους, που κινείται γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις, τη συλλογική εμπειρία, αλλά και τις αντιφάσεις του σύγχρονου κόσμου.
Παράλληλα, το πρόγραμμα εκτός διαγωνιστικού περιλαμβάνει ντοκιμαντέρ και ειδικές προβολές που εστιάζουν σε ζητήματα όπως η έμφυλη ταυτότητα, η μνήμη και η κοινωνική αλλαγή, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς φορείς. Ενότητες όπως το Young Talents και τα Heraklion Shorts αναδεικνύουν νέες κινηματογραφικές φωνές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενισχύοντας τη σχέση του φεστιβάλ με την τοπική και διεθνή δημιουργική σκηνή.
Ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι αποτελούν οι εκπαιδευτικές δράσεις, που απευθύνονται σε μαθητές όλων των βαθμίδων και αξιοποιούν τον κινηματογράφο ως εργαλείο καλλιέργειας κριτικής σκέψης και ενσυναίσθησης. Μέσα από οργανωμένες προβολές και συζητήσεις, οι συμμετέχοντες προσεγγίζουν θέματα όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ισότητα και η κοινωνική δικαιοσύνη.
Με δράσεις όπως το CINEMATHERAPY, τις φιλοσοφικές συζητήσεις για τη φωτογραφία και τον διαγωνισμό «Νέοι CINE-Φιλόσοφοι», το φεστιβάλ διευρύνει τη σχέση τέχνης και σκέψης, προτείνοντας έναν πιο βιωματικό τρόπο προσέγγισης του κινηματογράφου. Στόχος του CINEphil_101 είναι να λειτουργήσει ως ένας ανοιχτός χώρος διαλόγου, όπου ο κινηματογράφος δεν είναι απλώς θέαση, αλλά αφορμή για προβληματισμό και κατανόηση του κόσμου.
Με ελεύθερη είσοδο και δράσεις που απλώνονται σε ολόκληρη την πόλη, το Ηράκλειο για δεύτερη χρονιά μετατρέπεται σε ένα ζωντανό εργαστήριο ιδεών, όπου φιλοσοφία και κινηματογράφος συναντιούνται δημιουργικά.
